Footprint Futures

www.footprintfutures.org.uk

Footprint Futures
Yr adnodd dysgu ôl-troed eco CA2 a CA3 gan y Ganolfan Dechnoleg Amgen
AddThis Social Bookmark Button
<< Trosolwg ar y Modiwl

Modiwl 5:Bwyd

Syniadau Ymestynnol

Syniadau Ymestynnol

Llwytho i lawr  | Argraffu |

Beth i'w wneud:

Bwyd ‘Cymreig’

Cynlluniwyd y Gweithgaredd hwn ar gyfer ysgolion yng Nghymru ond gellir ei addasu’n hawdd ar gyfer ardal arall sydd ag ymdeimlad o hunaniaeth ranbarthol neu genedlaethol.

Cynhaliwch sesiwn greadigol gyda’r dosbarth i ddarganfod beth mae disgyblion yn ei ystyried i fod yn fwyd ‘Cymreig’. Efallai y bydd awgrymiadau yn cynnwys cig oen, cawl, cacennau cri a bara lawr. Gallech ymgorffori’r gweithgaredd hwn gyda thrip maes i’r archfarchnad neu siop anrhegion ymwelwyr i gasglu enghreifftiau o fwyd wedi ei frandio’n Gymreig. Efallai y bydd hyn yn dod ag ambell enghraifft ddifyr i’r amlwg - te Cymreig neu hymbygs Cymreig er enghraifft. Dadansoddwch y cynnyrch i asesu pa griteria sydd wedi ei ddefnyddio i’w diffinio yn ‘Gymreig’. A gafodd y cynhwysion eu tyfu yng Nghymru? A gafodd ei gynhyrchu yng Nghymru? A yw’n gynnyrch fyddai’n gallu ymddangos mewn mannau eraill o Brydain, er enghraifft bocs o gyflaith wedi ei labelu fel ‘Anrheg o Gymru’ a allai fod yr un peth ag un wedi ei labelu fel ‘Anrheg o’r Cotswolds’? Trafodwch resymau dros ddefnyddio’r brand ‘Cymreig’ a chynnal dadl i archwilio barn y disgyblion am farchnata. Gellir defnyddio’r gweithgaredd hwn fel cyflwyniad i’r un nesaf.

Bwyd Cymreig drwy’r oesau

Defnyddiwch fapiau presennol a hanesyddol o’r rhanbarth i ddarganfod sut yr arferai’r tir gael ei ddefnyddio i dyfu bwyd yn y gorffennol. Os yn bosib, defnyddiwch ffynonellau eraill o wybodaeth hefyd. Gwnewch gyfweliadau â phobl hŷn a defnyddiwch ymchwil i ddarganfod sut y cynhyrchwyd bwyd ar ôl y rhyfel. Pa fath o dasgau oedd pobl yn gorfod eu gwneud? Os yn bosib, gwnewch gyfweliadau â ffermwyr hefyd i ddarganfod os yw  arferion ffermio wedi newid dros y blynyddoedd diweddar,  a sut y maent wedi newid. Ceir cred gyffredinol mai ffermio defaid yw’r unig fath o ffermio sydd wedi  bodoli  yng Nghymru ers canrifoedd. Cred gyffredinol arall yw bod y rhan fwyaf o dir Cymru  yn addas ar gyfer ffermio defaid yn unig. Mewn gwirionedd, dengys hanes cymharol ddiweddar fod amryw o geirch a grawn yn cael eu tyfu yng Nghymru. Roedd hyd yn oed ffermwyr defaid yn neilltuo ychydig o’u tir i dyfu prif gnydau megis ffa, cyrens duon, tatws a riwbob. Ceisiwch ddarganfod pam fod newidiadau o’r fath wedi digwydd ym myd ffermio, a pham fod cymaint o bwysigrwydd diwylliannol yn gysylltiedig â ffermio defaid yng Nghymru. Ceisiwch ddod o hyd i enghreifftiau o lysiau a grawn yn cael eu cynhyrchu ar ardaloedd o dir uchel.

Ymestyniad i’r cacennau

Os yw amser ac adnoddau yn caniatáu, bydd y gweithgaredd cymharu cacennau yn fwy perthnasol i ddisgyblion os ydynt yn gallu coginio eu cacennau eu hunain ymlaen llaw, un ai adref neu yn yr ysgol. Os yn bosibl, ceisiwch eu cynnwys yn y penderfyniad o ble i brynu’r cynhwysion. Mae’n anochel y bydd gan y gacen gartref lai o ôl troed na’r un sydd wedi ei phrynu yn y siop, ond os yw’r disgyblion yn ceisio cael gafael ar gynhwysion organig neu leol yna byddant eisoes yn ymwybodol o’r pwyntiau fydd yn codi o’r gweithgaredd.

Bocs Bwyd Cynaliadwy

Gweithgaredd defnyddiol yw caniatáu i’r disgyblion gynllunio cynhwysion eu bocs bwyd eu hunain. Bydd disgyblion iau yn elwa o dempled, er enghraifft llun bocs bwyd ar bapur lle gallant ychwanegu neu dynnu lluniau.

Bydd disgyblion hŷn yn gallu datblygu hyn fel prosiect ymchwil gan ddarganfod mwy am effeithiau cynhwysion penodol. Mae hwn yn gyfle delfrydol i gynnwys rhieni, gan fod y  dewisiadau hyn yn aml allan o gyrraedd y  disgyblion.

Bwyta Iach

Bydd disgyblion yn gyfarwydd â negeseuon bwyta’n iach a’r posteri gyda phlatiau neu byramidiau bwyta’n iach. Caniatewch iddynt dreulio ychydig o amser yn cynllunio pyramid bwyd cynaliadwy. Yna cymharwch nhw â phyramidiau neu blatiau bwyta’n iach. Byddant yn darganfod fod diet cynaliadwy fwy neu lai yn union yr un peth ag un iach - yn cynnwys llawer o wenith cyflawn, corbys, ffrwythau a llysiau ffres, gydag ychydig iawn o gig, cynnyrch llaeth a bwydydd wedi eu prosesu.

 
 

Ariennir gan Sefydliad Ceniarth

Wind Powered Website

Gwefan gan Aye-aye Design

© Canolfan y Dechnoleg Amgen